Çaganyň saglygyny goramak
Irki ýaşlarda çagalaryň bedeninde yzygiderli üýtgeşmeler bolup geçýär. Bu döwürde olaryň saglygyny berkitmek, möwsümleýin kesellerden goramak, daşky gurşawa we onuň şertlerine uýgunlaşmagyny gazanmak her bir ene-atanyň wajyp aladasy bolup durýar. Çagalaryň sporta we köpçülikleýin bedenterbiýe hereketlerine ýykgyn etmegini, dogry iýmitlenmegini, pasla görä geýinmegini, akyl we ruhy taýdan sagdyn ösmegini gazanmak zerurdyr.
Ösüp barýan çaganyň immun ulgamynyň berk bolmagynda witaminleriň we peýdaly elementleriň orny uludyr. Nädogry iýmitlenmek, fiziki işjeňligiň ýetmezçiligi ýa-da gereginden artykmaçlygy, arassaçylyk düzgünleriniň berjaý edilmezligi çaganyň immun ulgamynyň pese düşmegine getirýär. Kiçi ýaşly çagalar daşky gurşawynda bolup geçýän her bir hadysa çynlakaý üns berip, gören, eşden zatlaryny çalt kabul edýär. Şonuň üçin bu döwürde ulularyň göreldesi çaganyň ösüşinde möhüm orny eýeleýär. Irki ýaşlardan çagada sporta, sagdyn iýmitlenmäge höwesi döretmek we muny endik etdirmek uly ýaşlylaryň özlerine bagly bolup durýar.
Çaganyň iýmitine üns bermek wajyp wezipeleriň biridir. Irki ýaşlarda beden üçin has gerekli maddalaryň biri-de belokdyr. Ösümlik belogy däneli önümlerde we hoz, maňyz, pisse ýaly iýmişlerde köp mukdarda saklanýar. Mundan başga-da, çaga organizmine aminokislotalar gerek. Bedeniň işjeňliginde uly orun eýeleýän maddalardan ýene biri hem ýaglardyr. Onuň düzüminde çaganyň saglygy üçin wajyp bolan A we E witaminleri bar. Çaga üçin süýt, ýumurtga we peýdaly ýag önümleri ýagyň sagdyn çeşmeleridir. Şeýle-de bolsa, iýmitde ýagyň mukdarynyň artykmaç bolmazlygyna-da üns bermeli. Lukmanlar çaganyň iýmitinde gök önümleriň, dürli miweleriň, süýt we balyk, ýeňil özleşdirilýän et önümleriniň bolmalydygyny, ýöne her bir organizmiň özboluşly aýratynlyklaryny göz öňünde tutup, maşgala lukmanlary bilen maslahatlaşmagyň möhümdigini belleýärler.
Taýýarlan Aýhan GURBANMÄMMEDOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby.
Влияние эмоций на здоровье человека
Эмоция — это проявление внутренних чувств, мыслей и реакции человека на внешние обстоятельства. В повседневной жизни каждый сталкивается с самыми разными эмоциями: радостью, грустью, гневом, страхом, тревогой, гордостью, любовью и многими другими.
Советы туркменского врача, как избежать солнечного и теплового удара
В Туркменистане установилась аномально жаркая погода. Как защитить свой организм от опасного перегрева, вовремя распознать симптомы недомогания и правильно оказать первую помощь, рассказал читателям газеты «Ahal durmuşy» врач Ахалской велаятской специализированной туберкулезной больницы Джумадурды Реджепов.
Арбуз - природный эликсир главный летний десерт
Лето в Туркменистане — это не только время щедрых даров природы, но и серьёзное испы¬тание для организма. Когда столбик термометра уверенно перешагивает за +35°С, а солнце стоит в зените, вопрос утоления жажды становится вопросом самочувствия. Специалисты советуют больше пить, однако не всякая жидкость одина¬ково полезна. И здесь на сцену выходит главный сезонный «герой» — арбуз, отмечает газета «Нейтральный Туркменистан».
Развитие умственной выносливости
Выносливость ума повышается за счёт регулярного напряжения. С практикой ваш мозг привыкнет к нагрузкам и ваше мышление станет более ясным. Вы можете быть удивлены, когда всего через несколько дней добьётесь такого прогресса, который ранее казался вам недостижимым.
Укрепляем иммунитет в конце зимы
Под таким названием газета «Нейтральный Туркменистан» опубликовала материал корреспондента Инны Буровой.