Gülli kelemiň (brokkoli kelemi) watany gündogar Ortaýer deňzi sebiti hasaplanýar. Ol 2 ýyllyk ösümlik bolup, ýabany kelemden gelip çykýar. Häzirki wagtda hytaý, hindi, italýan, türk, fransuz, ispan we dünýäniň başga-da ýurtlarynyň aşhanalarynda giňden ulanylýar. Gyzyl kelemli naharlary, işdäaçarlary we içgi önümlerini belli restoranlaryň menýularynda görmek bolýar. Önümiň iýmitleniş tertibi hem täsirli bolup, az kaloriýalylygyna garamazdan, özünde beden üçin wajyp witaminleriň we minerallaryň köp mukdaryny saklaýar. Gülli kelemiň peýdasy barada bilmek zerurdyr.

Gülli kelem himiki düzümi boýunça reňkli kelemden has peýdalydyr. Meselem, önümiň 100 gramyndaky kalsiniň mukdary bir bulgur süýtdäki kalsiý bilen deňdir. Düzümindäki süýümiň köp mukdary diňe bir bedeni iýmitlendirmän, eýsem içegeleri arassalamakda, kadaly iýmit siňdirişini dikeltmekde we iç gatamagyny aýyrmakda peýdalydyr. Brokkoli diňe bir kaliý, kalsiý, C witamine we fol turşusyna baý bolup, ýürek we süňk saglygy üçin peýdalydyr. Önüm gipoallergen iýmit bolany üçin hamylalykda we çagany ene süýdi bilen iýmitlendirilýän döwürde ilkinji iýmit hökmünde ulanyp bolýar.

Geçirilen gözleglere görä, kelemde tapylan indol-3-karbinolyň, ýatgynyň düwnük öýjükleriniň ösmegine päsgel berýän himopreventiw we anti-estrogen täsirleriniň bardygyny ýüze çykardy. Gülli kelem süňkleriň we bogunlaryň saglygyny goramakda, immuniteti dikeltmekde, gözleriň, beden derisiniň ýaşlygyny saklamakda peýdalydyr. Lukmanlar gülli kelemiň ençeme beden näsazlyklarynda peýdalary barada aýratyn belläp geçýärler.

Islendik önümiň peýdasy bolşy ýaly, belli bir ýagdaýlarda zyýanly taraplary hem gabat gelýär. Hünärmenleriň bellemegine görä, önüm aşgazan asty mäziniň kesellerinde, aşgazanyň kislotasynyň artykmaçlygynda, gan ýygnanmagyny azaldýän derman serişdeleri ulanylanda we başga-da käbir kesellerde zyýanlydyr.

Halbibi GYLYJOWA,

Aşgabat şäherindäki 98-nji orta mekdebiň başlangyç synp mugallymy.