Zenjebil — peýdaly melhem
Imbir (Zenjebil) gamyşa meňzeş köp ýyllyk ösümlikdir. Ol imbir maşgalasyna degişli bolup, takmynan 140 görnüşi bellidir. Onuň kökleri sary ýa-da çal reňkde bolýar, ýöne gara görnüşi hem gabat gelýär. Hindistanda, Hytaýda, Günbatar Afrikada, Awstraliýada, Barbadosyň, Ýamaýkanyň we Indoneziýanyň ekerançylygynda giňden ösdürilip ýetişdirilýär. Imbir gadymy ösümlikleriň biridir. Ol Günorta-Gündogar Aziýada birnäçe müň ýyl ozal hem ösdürilipdir. Gadymy hytaý, hindi we pars ýurtlarynda ösümlik sazlaýjy, gyzgyny düşüriji we arassalaýjy serişde hökmünde ulanylypdyr.
Imbir ulanyşa taýýar kök, guradylan poroşok, duzlanan ýa-da bölejikler, ýag, ekstrakt görnüşinde bolýar. Onuň täze kökleri has-da peýdaly hasaplanýar. Önümiň 100 gramynda 80 kkal kaloriýa saklanýar. Şeýle ýagdaýda onuň düzüminde beloklar 1,5 gr, ýaglar 0,73 gr, uglewodlar 1,7 gr, suw 79 gr mukdarda, C, E, K, B3, B6, B5 witaminleri, kalsiý, demir, magniý, fosfor, kaliý, natriý, sink, mis, magniý, selen, marganes ýaly peýdaly elementler saklanýar.
Imbir sowuklamada, iýmit siňdiriş ulgamynyň işini kadalaşdyrmakda, madda çalşygyny ýokarlandyrmakda, gandaky şekeriň mukdaryny peseltmekde, bogunlarda ýüze çykýan agyrylary aýyrmakda, agyz boşlugyndaky bakteriýalary zyýansyzlaşdyrmakda, ýürek-gan ulgamynyň keselleriniň öňüni almakda giňden peýdalanylýar.
Imbiriň köki ýerasty baldak bolup, onuň peýdaly häsiýetleri sanardan kändir. Kökünde bar bolan işjeň madda gingerol, bişirilenden soň zingerona we guradylan kökünde şogaola öwrülýär we ýiti tagama eýe bolýar. Imbir iýmitde ulanylanda, aşgazanyň bölüp çykaryşyny gowulandyrýar, işdäňi açýar, gandaky holesteriniň mukdaryny azaldýar we gan basyşyny kadalaşdyrýar. Ol howply çişleriň döremeginiň öňüni almakda hem netijeli emdir. Ösümligiň peýdaly häsiýetlerini çopantelpek, narpyz, melissa ýaly otlar bilen baýlaşdyrmak bolar. Imbiriň sowuklamanyň öňüni almakda netijeli ulanylýar. Şeýle-de, onuň çişlere garşy netijeli göreşýär, şonuň üçin ol agzyň we bokurdagyň kesellerini, sowuklamalary, dümewi bejermekde örän peýdalydyr.
Lukmanlaryň bellemegine görä, imbir ynsan bedeniniň saglygyny goramakda we olaryň öňüni almakda netijeli tebigy serişdeleriň arasynda iň öňdebaryjylarynyň biridir.
Taýýarlan Ýulduz RÖWŞANOWA,
«Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň Türkmenabat şäherindäki tehniki orta hünär okuw mekdebiniň mugallymy.
Влияние эмоций на здоровье человека
Эмоция — это проявление внутренних чувств, мыслей и реакции человека на внешние обстоятельства. В повседневной жизни каждый сталкивается с самыми разными эмоциями: радостью, грустью, гневом, страхом, тревогой, гордостью, любовью и многими другими.
Советы туркменского врача, как избежать солнечного и теплового удара
В Туркменистане установилась аномально жаркая погода. Как защитить свой организм от опасного перегрева, вовремя распознать симптомы недомогания и правильно оказать первую помощь, рассказал читателям газеты «Ahal durmuşy» врач Ахалской велаятской специализированной туберкулезной больницы Джумадурды Реджепов.
Арбуз - природный эликсир главный летний десерт
Лето в Туркменистане — это не только время щедрых даров природы, но и серьёзное испы¬тание для организма. Когда столбик термометра уверенно перешагивает за +35°С, а солнце стоит в зените, вопрос утоления жажды становится вопросом самочувствия. Специалисты советуют больше пить, однако не всякая жидкость одина¬ково полезна. И здесь на сцену выходит главный сезонный «герой» — арбуз, отмечает газета «Нейтральный Туркменистан».
Развитие умственной выносливости
Выносливость ума повышается за счёт регулярного напряжения. С практикой ваш мозг привыкнет к нагрузкам и ваше мышление станет более ясным. Вы можете быть удивлены, когда всего через несколько дней добьётесь такого прогресса, который ранее казался вам недостижимым.
Укрепляем иммунитет в конце зимы
Под таким названием газета «Нейтральный Туркменистан» опубликовала материал корреспондента Инны Буровой.