Makalalar

DÜNÝÄDÄKI IŇ ULY MIWE

https://ussatnews.com/storage/posts/4473/original-1634f8720f0171.jpeg

Dünýädäki agaçda ösýän iň uly miwe bu- Jekfrutdyr. Jekfruty ilkinji gezek görenleriň hemmesi gaty geň galýarlar. Ol tutlar maşgala degişli. Miwesiniň uzynlygy 20-90 sm, diametri 20 sm miweleriniň agramy 35 kg deň. Olaryň galyň derisi köp sanly konus görnüşli örtükler bilen örtülendir. Miweleri ýaşyl bolýar, bişenlerinde ýaşyl sary ýa-da goňur sary bolýar.

Kesilen miwäniň tagamy banan we ananasy ýatladýan ýakymly ysy bolýar. Miwe bişensoň, gabydy uzalýar, elastik bolýar we inçe ys çykarýar. Gaty güýçli ys onuň bişendigini aňladýar. Artykmaç köp saklanan miwäniň reňki goňur bolýar we çalt zaýalanýar, ýöne 1-2 aýlap sowadyjyda saklanyp bilner.

Jekfrutyň düzüminde A witamini, kükürt kaliý, kalsiý we fosfor saklanar. Jekfrut dermanlyk maksatlar üçin hem ulanylýar. Agajyň kökleri içgeçmäni bejermek üçin ulanylýar. Jekfrudyň ýapraklary ene süýt üpjünçiligini ýokarlandyrar diýip hasaplanylar. Jekfrut Banglaşiň milli miwesidir. Häzirki wagtda ol Günorta-Gündogar Aziýada we Filippinlerde has ýygy duş gelýär. Bu miweli agaçdan mebel we saz gurallary öndürilýär, sebäbi agaç berkligi we owadan altyn reňki bilen meşhurdyr. XIX asyrda Jekfrut agajynyň gabygyndan alnan sary boýag gaty gymmatly söwda önümi bolupdyr.Taýlandda ýüpek, pagta we monahlaryň eşiklerini boýamak üçin ulanylýar.

Ogulşat DURMUŞOWA,  

Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Himiýa fakultetiniň Organiki we analitiki himiýa kafedrasynyň mugallymy.

Başga makalalar
16988434a4ad1a.jpeg
Maýa goýum syýasaty — Türkmenistanyň durnukly ösüşiniň mäkäm binýady

Türkmenistanyň yzygiderli we öňdengörüjilikli maýa goýum syýasaty durnukly durmuş-ykdysady ösüşiň hem-de halkyň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagynyň möhüm şerti bolup durýar.


16978adf15fea7.jpeg
Watanymyz — bagtymyz, buýsanjymyz

Watanyňy söýmek — ýurduňa, halkyňa, medeniýetiňe we taryhyňa çuňňur buýsanç hem-de wepalylyk duýgusydyr. Ol diňe bir çuňňur duýgy bolman, eýsem, Watanyňa gulluk etmäge, göbek ganyň daman topragyny goramaga, ýurduň rowaçlygy, halkyň abadançylygy ugrunda yhlasyňy gaýgyrman zähmet çekmäge taýýar bolmakda jemlenýän borçdur.


169775e66ee8e5.jpeg
Türkmenistanyň sanly mediasy — milli KHBS-niň ösüşinde möhüm faktor

Häzirki zaman dünýäsinde sanly köpçülikleýin habar beriş serişdeleri jemgyýetçilik ösüşiniň iň möhüm bölekleriniň birine öwrülýär. Türkmenistanda bu ugra döwlet derejesinde aýratyn ähmiýeti berilýär, sebäbi sanly media milli bitewüligi pugtalandyrmakda, parahatçylyk, ylalaşyk we ynsanperwerlik ideýalaryny wagyz etmekde, şeýle hem ýurduň oňyn halkara abraýyny kemala getirmekde möhüm orny eýeleýär.

1696bb3018965b.jpeg
Garaşsyz, baky bitarap Türkmenistan — bagtyýarlygyň we rowaçlygyň ýurdy

Hoşniýetlilik hemişe adamyň özünden, onuň oý-pikirlerinden, edim-gylymlaryndan we röwşen geljege bolan ynamyndan gözbaş alýar. Adamlaryň döredijilige ymtylýan ýerinde, parahatçylyga, zähmete we özara hormata gadyr goýýan ýerinde belent maksatlar rowaçlanýar.


16950f2f47f594.jpeg
Derweze krateri babatda türkmen alymlarynyň toplan tejribesi

Gündogar we Merkezi Türkmenistanyň gaz ýataklaryny özleşdirmek babatda taslama we ylmy işleri amala aşyrmak «Türkmengaz» döwlet konserniniň Ylmy-barlag tebigy gaz institutynyň işiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.