Deňzi arassalaýjy pingwinler

14:17 20.12.2022

https://ussatnews.com/storage/posts/4810/original-163a17dad82f79.jpeg

Pingwinler uçmaga ukypsyz bolan guşlaryň iň tanymalydyr. Adatça olar Antarktidada – buzlaryň we garlaryň arasynda ýaşaýarlar. Olar süýnmek şekilliligi we derasty ýag gatlagynyň barlygy sebäpli polýar deňizleriň buzly suwunda özlerini oňat duýýarlar. Pingwinleriň ýene-de bir aýratynlygy gözüsti mäziniň bolmagydyr. Olar käbir guşlaryň sazlaýyş ulgamynyň bir bölegi bolup, bedendäki artykmaç duzlary ýok edýär. Şonuň üçin hem olar arassa suwa mätäçlik çekmeýärler. Ýagny, duzly suwy içip, şol mäzleriň üsti bilen köp mukdarda duzlary bölüp çykarýarlar. Pingwinler Günorta ýer böleginiň kenarynda giňden ýaýrandyrlar. Olar galyňlygy 3 sm bolan ýag gatlagy we 3 gatly suw geçirmeýän perleriniň astynda öz içki ýylylygyny netijeli saklaýarlar. Başga bir aýratynlygy bolsa, olaryň duzly suwy arassalap, olaryň mukdaryny azaldyp bilýänligidir. Olar öz bedenindäki ätiýaçlyk suwuny deňziň duzly suwundan doldurýarlar. Pingwinleriň organizminiň duza talap edijiligi beýlekilerden kän tapawutlanmaýar. Artykmaç duzlardan saplanmak üçin olaryň gözüsti mäzleri hyzmat edýär. Bu mäzleriň organizmden NaCl birleşmesini bölüp çykarmaga ukyplylygy böwrekden hem ýokarydyr. Netijede pingwinler arssalanmadyk suwlarda hem arkaýyn ýaşap bilýärler.

Merjen KAIPOWA,

Türkmen oba hojalyk institutynyň uly mugallymy.

Başga makalalar
166178aee0ef99.jpeg
Bagtyýarlyk döwrüniň teatr sungaty

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň medeniýet ulgamyny kämilleşdirmek Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň durmuş ugurly syýasatlarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.


165f9d3ed4c5c0.jpeg
Eserleri — ruhy hazyna

Magtymguly Pyragy türkmeniň ruhy sütünleriniň biridir. Akyldaryň döwredijiligi halkymyzyň durmuşynda we terbiýe mekdebinde mynasyp orun eýeleýär.


165f44c5a3a8f1.jpeg
Gaz akdyryjylaryň rowaçly gadamlary

«Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengazakdyryş» birleşiginiň «Daşoguzgazakdyryş» müdirliginiň gazçylary «Döwletabat — Derýalyk» ugry boýunça türkmen gazynyň dünýä bazaryna çykarylmagy ugrunda hem-de ýurdumyzyň demirgazyk welaýatynyň ilatynyň gymmatly «mawy ýangyç» bilen ýokary derejede üpjün edilmegi babatda nusgalyk işleri alyp barýarlar.

165dc6a2670a92.jpeg
Türkmenistanda habar beriş serişdeleriniň sanlylaşdyrylmagy täze mümkinçilikleri açýar

Ählumumy sanlylaşdyrma we internet asyry täze habar beriş serişdeleriniň döremegi üçin mümkinçilikleri açmak bilen çäklenmän, eýsem, sanly ulgamdan peýdalanýan okyjylaryň täze neslini kemala getirdi. Olar üçin maglumatlaryň esasy çeşmesi bolup metbugat sahypasy däl-de, kompýuteriň, planşetiň ýa-da smartfonyň multimedia ekrany hyzmat edýär.


165c31806f1f62.jpeg
Magtymguly Pyragynyň kanoniki portretiniň döreýşi

Döwlet şekillendiriş sungaty muzeýiniň zallarynyň birini Türkmenistanyň halk suratkeşi Aýhan Hajyýewiň döreden beýik şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň kanoniki portreti bezeýär. Bu portret Magtymgulynyň keşbiniň hut şeýle bolandygyna ynamymyzy berkitdi. Ýogsa, eseriň döredilen wagty suratkeş bary-ýogy 23 ýaşynda eken, ol şonda-da fotosuraty bolmadyk şahyryň keşbini şekillendirmäge ýaýdanmandyr. A.Hajyýewiň ýerine ýetirmeginde Magtymgulynyň asyl keşbiniň emele gelşine düşünmek üçin bu eseriň döreýşiniň taryhyny ýatlamagy makul bildik.