Daşky gurşawy goramak we ýaşyl geljek ulgamynda hyzmatdaşlyk meseleleri – Aşgabatda Halkara ylmy maslahatynyň gün tertibinde
Şu gün, 5-nji iýunda Aşgabatdaky «Arçabil» myhmanhanasynda «Uglewodorod känlerini işläp taýýarlamagyň energetika geljegi, täze tehnologiýalary we ekologiýa jähtleri» atly halkara ylmy maslahat (TESC 2024) öz işine başlady.
Iki günlük halkara forumyň maksady jemgyýetçiligiň ünsüni ekologiýa we durnukly ösüş meselelerini çözmek bilen bagly meselelere gönükdirmekden ybaratdyr. Maslahata dünýäniň 33 döwletinden 270-den gowrak wekil gatnaşýar. Maslahat häzirki döwrüň ekologiýa wehimlerini çözmegiň üstünde bilelikde işlemek üçin alymlary, barlagçylary we hünärmenleri birleşdirip, durnukly ösüşe tarap möhüm ädim bolar.
Maslahatyň maksatnamasynyň çäklerinde BMG-niň energetika aragatnaşyklara we sebit howpsuzlygynyň bähbidine söwda bagyşlanan sessiýasy geçiriler.
“Energo ulgamlara berkidilmegiň we söwdanyň hasabyna energetika ulgamlaryň durnuklylygyny we howpsuzlygyny ýokarlandyrmak” mejlisinde sebit energetika gatnaşyklaryny we söwda hyzmatdaşlygyny berkitmegiň meseleleri maslahatlaşylar. Energetika ulgamlaryň durnuklylygyny ýokarlandyrmakda hyzmatdaşlygyň möhümligini nygtap, mejlise gatnaşyjylar sebitde söwdanyň we özara gatnaşyklaryň giňeldilmegine gönükdirilen möhüm başlangyçlary maslahatlaşarlar.
Maslahatyň çäklerinde şeýle hem Inžener-nebitçileriň jemgyýetiniň (SPE) ýörite sessiýasy geçiriler: «CO2-ni we kükürt dioksidini utilizasiýa etmek we uglewodorod serişdelerini çykarmak». Bu ugurda hünärmenler öňdebaryjy barlaglaryny we amaly goşundylaryny hödürlärler. Sessiýa gatnaşyjylar soňky gazanylanlar we öňdebaryjy tejribeler barada gymmatly maglumat alarlar.
Maslahatyň barşynda bellenilişi ýaly, biziň ýurdumyz ekologiýa meselelerine, hususan-da, metan zyňyndylarynyň we nebit we gaz känlerini işläp taýýarlamakda ugurdaş gaz zyňyndylarynyň azaldylmagyna aýratyn ähmiýet berýär. Türkmenistan BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça Çarçuwaly konwensiýasyna gatnaşyjy taraplaryň 28-nji maslahatynda (СOP-28) Türkmenistan Ählumumy metan borçnamasyna goşulýandygyny yglan etdi.
Şeýle hem bellenilişi ýaly, Türkmenistan 2030-njy ýyla çenli bug gazlarynyň zyňyndylaryny nol derejesine ýetmegi meýilleşdirýär, uzakmöhletleýin geljekde bolsa, hususy maliýe serişdeleriniň hasabyna bolşy ýaly, halkara guramalarynyň maliýe goldawy esasynda zyňyndylaryň derejesini azaltmagy meýilleşdirýär. Serdar Berdimuhamedow BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça Çarçuwaly Konwensiýasynyň taraplarynyň nobatdaky 28-nji mejlisindäki (COP28) çykyşynda, Türkmenistanda BMG-niň howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça Sebit merkezini açmak barada başlangyjy tassyklady.
Maslahata we işewür duşuşyklara Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagy wekilleriň energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri ulgamynda we energetika ulgamynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagynda mümkinçiliklerimize doly derejede düşünmeklerini üpjün eder.
SUW ARASSALAÝJYLARYŇ GOŞANDY
Ýurdumyzda uglewodorod çig malynyň çykarylyşynyň artdyrylmagyna «Türkmengaz» döwlet konserniniň iri we öňdebaryjy önümçilik düzümi bolan «Marygazçykaryş» müdirliginiň gazçylary mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
SAGDYNLYGYŇ WE RUHUBELENTLIGIŇ NUSGASY
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzda bedenterbiýäni we sporty ösdürmek, ýaş nesilleriň arasynda sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Amyderýa döwlet tebigy goraghanasynda eko-syýahat guraldy
Amyderýa döwlet tebigy goraghanasynda ýaşlaryň gatnaşmagynda iki günlük eko-syýahat çäresi geçirildi. Bu çäre “Ýaş tebigatçy” jemgyýetçilik guramasy tarapyndan, BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň we Global ekologiýa gaznasynyň «Köp sanly bähbitleriň alynmagy üçin Aral deňziniň giňişliginde ýer serişdelerini we ýokary tebigy gymmatlygy bolan ekoulgamlary gorap saklamak we durnukly dolandyrmak» taslamasynyň çäklerinde guraldy.
Bütindünýä saglyk güni mynasybetli ylmy-amaly maslahat geçirildi
Her ýylyň 7-nji aprelinde ýurdumyzda giňden bellenilýän Bütindünýä saglyk güni mynasybetli, Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetinde «Ekologiýa abadançylygy — eşretli ertiriň kepili» atly ylmy-amaly maslahat geçirildi.
Türkmenistanyň nebitgaz toplumynda üç aýyň jemlerine garaldy
4-nji aprelde Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň merkezi binasynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň geçen üç aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemine bagyşlanan hasabat ýygnagy geçirildi.
