MÖWSÜMLEÝIN KESELLERIŇ ÖŇÜNI ALMAK MÖHÜMDIR
Howanyň sowamagy bilen gyş aýlary ýiti respirator ýokanç keseller köpelýär. Keseliň esasynda dem alyş ýollary zeperlenýär. Kesel sebäpli adamda gyzgynynyň ýokarlanmagy, kellagyry, ysgynsyzlyk, umumy gowşaklyk döreýär. Kesel agyr geçen ýagdaýynda ýürek-damar, dem alyş we merkezi nerw ulgamlary zeperlenýär we agyr gaýrüzülmeler ýüze çykýar. Ýiti respirator ýokanjy çagalarda iň köp duş gelýän keseldir. Bu keselde, esasan hem, ýokarky dem alyş ýollary zeperlenýär. Bu kesel gowşak, immuniteti pes çagalarda has köp duş gelýär.
Kesel howa, damja arkaly we galtaşma üsti bilen geçip biler. Ýiti respirator ýokanjy kliniki alamatlarynyň örän basym ýüze çykýanlygy bilen häsiýetlidir. Ilkinji 24 — 36 sagatda bedeniň gyzgyny ýokary derejä galýar. Göz almasynyň hereket edilende agyrmasy, myşsalaryň we bogunlaryň agyrmasy, ýürek bulanma we gaýtarma, gan basyşynyň düşmegi bolup biler. Gury üsgürme bolmagy mümkin, burnunyň dykylmasy, keselländen birnäçe sagat geçenden soň ýüze çykyp biler.
Gyş paslynda ýiti respirator kesellerinden goranmak maksady bilen kesel dörediji wiruslar dem alyş ýollary arkaly bedene aralaşmaz ýaly, oksolin melhemini öýden çykanyňyzda burnuň nemli bardasyna çalmaly; sagdyn durmuş ýörelgesine eýerip, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyň; elleriňizi hemişe arassa saklaň; şahsy arassaçylyk kadalaryny berk berjaý ediň; gök, bakja önümlerini köpräk iýiň; gyş paslynda howanyň durnuksyz, ýagny ýygy-ýygydan üýtgäp durýanlygy sebäpli pasla görä geýinmek möhümdir; öýleriň içinde yzygiderli arassalaýyş işlerini geçirip durmalydyr; penjireleri açyp, otaglary ýelejiretmeli; lukmanyň görkezmesi boýunça saglyk barlaglaryndan geçmeli; lukman bilen maslahatlaşmazdan ulanylan derman serişdeleri gaýrüzülmeleriň dürli görnüşlerine getirip biler; gyş paslynyň aýazly howasynda aýakgaplaryňyz rahat, ýyly bolmaly; çagalaryň aýaklarynyň ýyly saklanmagyna mydama gözegçilik etmeli; ýokanc däl keselleriň düzümine girýän täze döremeleriň ýurdumyzda ýola goýlan irki anyklaýyş barlaglaryndan öz wagtynda geçmeli.
Berilýän maslahatlardan görnüşi ýaly, keselçilikden goranmak köp halatlarda özümize baglydyr.
Aknabat NAZAROWA,
Myrat Garryýew adyndaky TDLU-nyň Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş okuw ylmy merkeziniň kabul ediş bölüminiň bölüm müdiri.
ZENAN GAÝRATYNY GÖRKEZEN MEŞHUR ATLY ÝÖRIŞLER
Geçen asyrda oba we halk hojalygynda yhlasly zähmet çeken türkmen gelin-gyzlarynyň gatnaşmaklarynda atly ýörişleriň birnäçesi geçirilip, olar taryhyň şöhratly sahypalaryna altyn harplar bilen ýazyldy. Olaryň ilkinjisi 1936-njy ýylda türkmen ýaşlarynyň VII gurultaýyna bagyşlanyp geçirilipdir.
TÄSIRLI GEÇEN BÄSLEŞIK
8-nji mart — Halkara zenanlar güni mynasybetli «Balkangazüpjünçilik» müdirliginiň kärdeşler arkalaşygynyň ilkinji guramasy bilen Balkan welaýat ýöriteleşdirilen şaşka sport mekdebiniň guramagynda müdirligimiziň diwanynda, awtoulag meýdançasynda, gulluklarynda zähmet çekýän zenanlaryň arasynda sportuň şaşka görnüşi boýunça geçirilen ýaryş juda çekeleşikli boldy.
Enedir dünýäniň mähir baýlygy
«Türkmengaz» döwlet konserniniň Medeni-işewürlik merkezinde Halkara zenanlar gününe bagyşlanyp, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň, «Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň we «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň ilkinji zenanlar guramalary, şeýle hem Türkmenistanyň Nebitgaz senagaty toplumynyň işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň Geňeşi tarapyndan «Enedir dünýäniň mähir baýlygy» atly aýdym-sazly dabara geçirildi.
Aşgabat şäherinde, «Zenan we tebigat» atly döredijilikli duşuşyk geçirildi
Paýtagtymyzdaky Halkara ylmy-tehnologiýa parkynda «Ýaş tebigatçy» jemgyýetçilik guramasynyň gurnamagynda Halkara zenanlar güni mynasybetli «Zenan we tebigat» atly döredijilikli duşuşyk geçirildi.
BÄSDEŞLIGE UKYPLY AÝAKGAPLAR
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan «Röwşen aýakgaplary» kärhanasynyň paýly gatnaşygy esasynda Mary şäheriniň ozalky Gön kärhanasynyň binýadynda esaslandyrylan «Maryderi-aýakgap» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň önümçilik bölümlerinde döwletimiziň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň sargytlary esasynda aýakgaplar, egin-eşikler, emeli sütükli gulakjynlar we beýleki önümler öndürilýär.