Ýangyç-ýylylyk öndüriji çeşmedir
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň galkynyşy döwründe “halkyň Arkadagly zamansy” diýilip halkymyz tarapyndan teklip edilen ýylda beýleki pudaklar bilen bir hatarda ýangyç-energetika pudagy ýokary derejelerde ösdürilýär. Ýangyç-munuň özi ýylylyk öndürmäge ukyply bolup olar gaty, suwuk we gaz halyndaky ýangyç düzümlerine bölünýärler. Ýangyjyň görnüşine garamazdan onuň 83-85% uglerod; 12-13% wodorod 0,5-0,8% bolsa kislorod tutýar.
Gaty görnüşli ýangyçlara kömür, agaç, suwuk görnüşli ýangyçlara nebitden alynýan benzin, salýarka, kerosin, gaz görnüşli ýangyçlara biziň ýurdumyzyň esasy tebigy baýlygy bolan tebigy gazymyz degişlidir. Nebit öz düzüminde suw ýangyjyň birnäçe görnüşini bölüm çykarýar. Dünýä döwletlerinde nebit çig mal görnüşinde ýerlenilmän ony gaýtadan işläp ondan alynýan dürli önümler ösen bazar şertlerinde bazara ýaramly önüm görnüşine getirilip ýerlenilýär.
Biziň döwletimizde nebit öndürilip ol gaýtadan işlenýän önüm bolup ondan otuzdan gowrak önüm alynýar. Nebit-ýokary ýanyjylyk ukybyna eýe bolup onuň gaýtadan işlemekde ýokary tehnologiýa maşynlar bilen bir hatarda ýylylyk energiýasyndan peýdalanmak arkaly gaýtadan işlenýär. Nebiti gaýtadan işlemekde bug öndüriji gazan desgalarynda öndürilýän bug ulanylyp, nebit bilen bug garyşmaz ýaly ýylylyk çalşyjy apparatlardan peýdalanylýar. Nebit gaýtadan işlenendäki alynýan önümleriň özi ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň ýokarlanmagyna özüniň oňyn täsirini ýetirýär.
Bulardan başga-da ýurdumyzyň esasy tebigy baýlyklarynyň biri bolan tebigy gazymyz hem ýurdumyzyň ykdysady kuwwatlylygyny ýokarlandyrmakda möhüm orny eýeleýär. Olar diňe bir gaz görnüşli ýangyç höküminde ulanylman, ony gaýtadan işlemek arkaly ýokary derejedäki benzin hem öndürilýär. Bularyň özi ýurdumyzyň nebit-gaz pudagynyň ösdürilmeginiň diňe bir bu pudagyň ösüş-özgerişine oňyn täsirini ýetirmän beýleki pudaklaryň hem ýokary derejelerde ösdürilmegine, ýokary ykdysady netijeleriň şol pudaklarda-da gazanylmagyna giň ýol açýar.
Alihan AÇILOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby.
Türkmenistanyň nebitgaz toplumy Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygyny zähmet ýeňişleri bilen garşy alýar
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyna hem-de «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar astynda geçýän ýylyň hormatyna Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilen dabaraly mejlis medeniýet we sungat işgärlerini, jemgyýetçiligiň wekillerini bir ýere jemläp, ýurdumyzda täze ruhubelentlik we döredijilik badalgalaryny döretdi.
Türkmenistanyň energetika kuwwaty täze derejä çykýar
Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumy milli ykdysadyýetiň düzüminde möhüm orny eýeläp, ykdysady ösüşi üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem, döwletimiziň halkara giňişliginde eýeleýän ornuny pugtalandyrmagyň möhüm guraly bolup durýar. Häzirki döwürde pudagyň ösüşi uzak möhletli durnuklylygy, tehnologik döwrebaplygy we daşary ykdysady gatnaşyklaryň giňeldilmegini ugur edinýän yzygiderli we strategik häsiýete eýe bolýar.
Türkmenistan we Malaýziýa nebitgaz pudagynda strategik hyzmatdaşlygy berkidýärler
19-njy iýunda paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynda geçirilen «Türkmenistan — Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahat hem-de energetika pudagynda iki ýurduň netijeli gatnaşyklarynyň otuz ýyllygyna bagyşlanan sergi türkmen-malaý gatnaşyklarynyň ýokary derejesini hem-de nebitgaz pudagynda hyzmatdaşlygyň strategik häsiýetini dabaralandyrdy.
Owganystanda TOPH gaz geçirijisiniň strategik böleginiň gurluşygy dowam edýär
«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar astynda geçýän ýylda häzirki döwrüň iri halkara energetika taslamalarynyň biri — Türkmenistan — Owganystan — Pakistan —Hindistan (TOPH) gaz geçirijiniň gurluşygy dowam edýär.
Türkmen-hytaý hyzmatdaşlygy pugtalanýar
«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026-njy ýylyň 17-nji aprelinde Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary esasynda, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary Din Sýuesýanyň Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň çäginde «Galkynyş» gaz känini özleşdirmegiň dördünji tapgyrynyň gurluşyk işlerine badalga beren güni berkarar Watanymyzyň täze taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy.
