Ýaşlykda dünýäni özgerdenler

23:55 18.12.2022

https://ussatnews.com/storage/posts/4800/original-1639f622dc09d1.jpeg

Ynsan ogly 20 ýaşynda-da, 30 ýaşynda-da, 40 hatda 50 ýaşynda-da ylymda beýik açyşlary etmäge ukyply. Muňa garamazdan alymlaryň şu çaka çenli eden açyşlarynyň agramly bölegi olaryň ýaşlyk ýyllarynda amala aşyrylypdyr. Çünki adam 30 ýaşaýança has maksadaokgunly, ýadamazak bolýar. Özüni has erkin duýup lükgeligi bilen ylma garylyp bilýär. Galyberse-de bu ýaşa çenli adamyň beýnisi işjeň we ýatkeş bolýar. Alymlaryň çaklamalaryna görä 30 ýaşda adamyň aňynyň işjeňlik ukyby özüniň iň ýokary derejesine ýetýär. Şondan soňra az-kem gaýytgynlar başlanýar. Bu ýaşda adam hatda ýatyp ukusyny almazdan hem iki gije – gündiz arkaýyn işläp bilýär.

Albert Eýnşteýn “30 ýaşyna çenli ylma sowutly goşant etmedik adam ondan soňra-da “gala almasa gerek”diýýär. Şeýle-de bolsa adam 40 ýaşyndan soňra kes-kelläm uly açyş etmez diýmek dogry däldir. Bu diňe ylmy açyşlaryň agramly böleginiň alymlaryň ýaşlyk ýyllarynda açandyklaryny aňladýar.

Belki Eýnşteýn bu sözleri aýdanynda özüni göz öňüne getiren bolmagy-da gaty mümkin. Alymyň özi heniz 26 ýaşynda wagty ýörite görälik teoriýasyny döredýär we fotoeffekt hadysasyny düşündirýär. Munuň üçin ol “Nobel” baýragyna eýe bolýar. Alym öz adyny adamzat taryhynda ölmez – ýitmez derejä ýetiren umumy görälik teoriýasyny bolsa 36 ýaşynda esaslandyrýar”.

“Nobel” baýragynyň eýesi, italýan radiotehnigi we telekeçisi Gulelma Markoni 21 ýaşyndaka “simsiz telegrafy” oýlap tapýar. Eýýäm 22 ýaşynda bu açyşyna tassyknama alyp, “Markoni K” atly läheň paýdarlar jemgyýetini esaslandyrýar.

Meşhur iňlis fizigi we matematigi Isaak Nýuton bütindünýä dartylma kanuny heniz 25 ýaşyny hem doldurmanka açýar.

“Nobel” baýragynyň eýesi beýik nemes fizigi Werner Geýzenberg ylymda kwant mehanikasynyň düýbüni goýan mahaly 23 ýaşynda eken.

Kwant mehanikasyny esaslandyranlaryň ýene-de biri Pol Dirak 25 ýaşynda eden ylmy işi üçin 31 ýaşynda “Nobel” baýragyny alypdyr.

Iňlis matematigi we kriptografy Alan Týuring 25 ýaşynda kompýuteri döretmegiň esaslaryny düşündirip bilipdir.

Dünýä belli oýlap tapyjy we telekeçi Tomas Edison ilkinji açyşy bolan telograf jogapberijisini oýlap tapan wagty 12 ýaşynda eken. Galyberse-de Edison oýlap tapyşlar boýunça iň köp tassyknamanyň eýesidir.

Belorus fizigi Žores Alfeerow “Nobel” baýragyny almagyna sebäp bolan beýik açyşyny eden wagty 31 ýaşynda eken.

Mukam BATYROW.

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.

Başga makalalar
16671c2f3577bf.jpeg
Türkmenistanyň gaz senagaty: geçmişden şu güne

Türkmençilikde aýdylyşy ýaly, Ojak gaz käniniň höwri köp boldy. Amyderýanyň hekdaş gatlaklaryny düýe boýnuny döredip kesip geçýän ýerinde, Şyharyk obasynyň ýanynda 1966-njy ýylda türkmen gazçylarynyň merkezi Gazojak şäheriniň düýbi tutuldy.


16653439d8d69b.jpeg
Türkmenistanyň gaz senagaty: geçmişden şu güne

Gaz senagaty milli ykdysadyýetimiziň iň iri pudaklarynyň biri bolmak bilen, mähriban halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmekde we eziz Watanymyzyň gülläp ösüşini gazanmakda möhüm orny eýeleýär.


16640bcfe14870.jpeg
«Mawy ýangyç» bilen üznüksiz üpjün edilýär

«Daşoguzgazüpjünçilik» müdirliginiň welaýatyň Saparmyrat Türkmenbaşy, Ruhubelent, Köneürgenç, Şabat we Görogly etraplaryndaky gaz hojalyk edaralarynyň gazçylary medeni zolakdan uzakda ýerleşýän obalaryň ilatyny hem-de Garagum sährasynyň jümmüşinde, Sarygamyş kölüniň boýlarynda we Bötendag sebitlerinde bar bolan öri meýdanlarynda häzirki günlerde ýazlaga çykan, çarwaçylyk bilen meşgullanýan maldarlarymyzy suwuklandyrylan gaz bilen ýeterlik derejede üpjün etmek ugrunda netijeli işleri alyp barýarlar.

16633b43dd9f61.jpeg
Täze gözýetimleri nazarlaýan gidrogeologlar

«Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň Daşoguz gidrogeologiýa ekspedisiýasynyň agzybir agzalary Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýylyny üstünlikli jemlemek bilen, 2024-nji ýylyň işlerine guramaçylykly girişdiler.


16621837325e1e.jpeg
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow: «Ylym, bilim we halkara hyzmatdaşlyk ýurduň ähli pudaklarynyň ösüşine itergi bermelidir»

Nebitgaz senagaty üçin ýokary hünär derejeli işgärleri taýýarlamak esasy wezipeleriň biri bolup, geljekde Türkmenistanyň milli ykdysadyýetiniň ösüşi şol wezipäniň çözgüdine baglydyr.