Ýaşlykda dünýäni özgerdenler

23:55 18.12.2022

https://ussatnews.com/storage/posts/4800/original-1639f622dc09d1.jpeg

Ynsan ogly 20 ýaşynda-da, 30 ýaşynda-da, 40 hatda 50 ýaşynda-da ylymda beýik açyşlary etmäge ukyply. Muňa garamazdan alymlaryň şu çaka çenli eden açyşlarynyň agramly bölegi olaryň ýaşlyk ýyllarynda amala aşyrylypdyr. Çünki adam 30 ýaşaýança has maksadaokgunly, ýadamazak bolýar. Özüni has erkin duýup lükgeligi bilen ylma garylyp bilýär. Galyberse-de bu ýaşa çenli adamyň beýnisi işjeň we ýatkeş bolýar. Alymlaryň çaklamalaryna görä 30 ýaşda adamyň aňynyň işjeňlik ukyby özüniň iň ýokary derejesine ýetýär. Şondan soňra az-kem gaýytgynlar başlanýar. Bu ýaşda adam hatda ýatyp ukusyny almazdan hem iki gije – gündiz arkaýyn işläp bilýär.

Albert Eýnşteýn “30 ýaşyna çenli ylma sowutly goşant etmedik adam ondan soňra-da “gala almasa gerek”diýýär. Şeýle-de bolsa adam 40 ýaşyndan soňra kes-kelläm uly açyş etmez diýmek dogry däldir. Bu diňe ylmy açyşlaryň agramly böleginiň alymlaryň ýaşlyk ýyllarynda açandyklaryny aňladýar.

Belki Eýnşteýn bu sözleri aýdanynda özüni göz öňüne getiren bolmagy-da gaty mümkin. Alymyň özi heniz 26 ýaşynda wagty ýörite görälik teoriýasyny döredýär we fotoeffekt hadysasyny düşündirýär. Munuň üçin ol “Nobel” baýragyna eýe bolýar. Alym öz adyny adamzat taryhynda ölmez – ýitmez derejä ýetiren umumy görälik teoriýasyny bolsa 36 ýaşynda esaslandyrýar”.

“Nobel” baýragynyň eýesi, italýan radiotehnigi we telekeçisi Gulelma Markoni 21 ýaşyndaka “simsiz telegrafy” oýlap tapýar. Eýýäm 22 ýaşynda bu açyşyna tassyknama alyp, “Markoni K” atly läheň paýdarlar jemgyýetini esaslandyrýar.

Meşhur iňlis fizigi we matematigi Isaak Nýuton bütindünýä dartylma kanuny heniz 25 ýaşyny hem doldurmanka açýar.

“Nobel” baýragynyň eýesi beýik nemes fizigi Werner Geýzenberg ylymda kwant mehanikasynyň düýbüni goýan mahaly 23 ýaşynda eken.

Kwant mehanikasyny esaslandyranlaryň ýene-de biri Pol Dirak 25 ýaşynda eden ylmy işi üçin 31 ýaşynda “Nobel” baýragyny alypdyr.

Iňlis matematigi we kriptografy Alan Týuring 25 ýaşynda kompýuteri döretmegiň esaslaryny düşündirip bilipdir.

Dünýä belli oýlap tapyjy we telekeçi Tomas Edison ilkinji açyşy bolan telograf jogapberijisini oýlap tapan wagty 12 ýaşynda eken. Galyberse-de Edison oýlap tapyşlar boýunça iň köp tassyknamanyň eýesidir.

Belorus fizigi Žores Alfeerow “Nobel” baýragyny almagyna sebäp bolan beýik açyşyny eden wagty 31 ýaşynda eken.

Mukam BATYROW.

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.

Başga makalalar
165dc6a2670a92.jpeg
Türkmenistanda habar beriş serişdeleriniň sanlylaşdyrylmagy täze mümkinçilikleri açýar

Ählumumy sanlylaşdyrma we internet asyry täze habar beriş serişdeleriniň döremegi üçin mümkinçilikleri açmak bilen çäklenmän, eýsem, sanly ulgamdan peýdalanýan okyjylaryň täze neslini kemala getirdi. Olar üçin maglumatlaryň esasy çeşmesi bolup metbugat sahypasy däl-de, kompýuteriň, planşetiň ýa-da smartfonyň multimedia ekrany hyzmat edýär.


165c31806f1f62.jpeg
Magtymguly Pyragynyň kanoniki portretiniň döreýşi

Döwlet şekillendiriş sungaty muzeýiniň zallarynyň birini Türkmenistanyň halk suratkeşi Aýhan Hajyýewiň döreden beýik şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň kanoniki portreti bezeýär. Bu portret Magtymgulynyň keşbiniň hut şeýle bolandygyna ynamymyzy berkitdi. Ýogsa, eseriň döredilen wagty suratkeş bary-ýogy 23 ýaşynda eken, ol şonda-da fotosuraty bolmadyk şahyryň keşbini şekillendirmäge ýaýdanmandyr. A.Hajyýewiň ýerine ýetirmeginde Magtymgulynyň asyl keşbiniň emele gelşine düşünmek üçin bu eseriň döreýşiniň taryhyny ýatlamagy makul bildik.


165953ddc0ebdf.jpeg
Sergeý Lazarew joşgunly türkmen tomaşaçysynyň öňünde dyza çökdi (Arhiwdan 2014 ýyl)

Rus estradasynyň ýyldyzy Sergeý Lazarewiň Sportuň gyşky görnüşleri boýunça sport toplumynda guralan çykyşy diýseň uly şowhun döredip, tomaşaçylaryň müňlerçesinde gyzyklanma döretdi.


16581dc2d2b4ed.jpeg
Ýurdumyzda bilim ulgamy ösdürilýär

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň tagallasy bilen, ýurdumyzda ylym-bilim ulgamy dünýä ülňülerine laýyk ösdürilýär. Ýurdumyzda gurlup ulanylmaga berilýän täze okuw mekdep binalary, täze hünär ugurlary we okuw mekdepleri ýaş nesliň zamanabap bilimli, hünärli bolup ýetişmegine giň mümkinçilikleri açýar.


1655f6826b2abe.jpeg
HÄZIRKI ZAMAN ÖSÜŞLI ÝOL

Ata Watanymyz Türkmenistan, türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň durmuşa geçirýän ajaýyp özgertmeleri netijesinde dünýäde ykdysady taýdan kuwwatly döwletleriň birine öwrüldi. Mähriban Diýarymyzyň dünýäniň ählumumy energetika howpsuzlygyna goşant goşýan ýurt hökmünde syýasy hem-de ykdysady abraýy has-da artýar.