Greýpfrut — peýdaly miwe

12:12 27.12.2023

https://ussatnews.com/storage/posts/6487/original-1658bce4e243ca.jpeg

Greýpfrut tropiki miwelere degişli bolup, onuň watany Barbados adasy hasaplanýar. Ol elmydama ýaşyl öwüsýän agaçda ýetişip, sowuk howany halamaýar. Miwe ýolunmanka daşky görnüşi boýunça üzüme çalym edýär. Şonuň üçin onuň ady grape («üzüm») we fruit («miwe») sözlerinden gelip çykýar. Alymlar miwäniň apelsin bilen pomelo miweleriniň birleşiginden gelip çykandygyny çaklaýarlar. Miwäniň 20-ä golaý görnüşi bolup, olar reňki we agramy boýunça tapawutlanýarlar.

Greýpfrut saglygyňy goramakda örän peýdaly hasaplanýar. Miwäniň 100 gramynda 42 kilokaloriýa, 0,8 gr belok, 0,1 gr ýaglar, 10,7 gr uglewodlar, 1,6 gr iýmit süýümi, 22 mg kalsiý, 9 mg magniý, 18 mg fosfor, 0,1 mg demir, 135 mg kaliý elementleri bar. Şeýle-de, onuň düzüminde köp mukdarda A we С witaminleri, süýüm, kaliý we pektin bar. Önüm artykmaç agrama garşy göreşmekde, teniň we gan damarlarynyň saglygyny goramakda peýdalydyr.

Greýpfrut limon ýaly turşy bolmasa hem, onuň düzümindäki askorbin kislotasy has köpdür, bu bolsa garrama proseslerine garşy netijeli göreşmekde peýdalydyr. Ol adam bedeniniň ähli öýjükleriniň garramagy bilen göreşýär we immuniteti güýçlendirýär. Şeýle-de, onuň gabygynda A, B1, D, P witamin toparlary, minerallar we mikroelementler saklanýar.

Miwäniň düzümindäki iň gymmatly madda naringin we ösümlik flawonoidi hasaplanýar. Bu maddalar miwäniň ajymtyk tagam berýän ak bölejiklerinde saklanýar. Bu biologiki taýdan işjeň madda aşgazan-içege ulgamynyň işini kadalaşdyrýar we «erbet» holesterini aýyrýar, gan damarlaryny arassalaýar we ýürek-damar töwekgelçiliginden halas edýär. Lukmanlar bu özboluşly miwäniň gündelik iýmitde ulanylmagynyň möhümdigini belleýärler. Greýpfrudy nahardan öň 20-30 minut öň iýmek maslahat berilýär.

Azat ATAJANOW,

Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň talyby.

Başga makalalar
16640718866af2.webp
Çopantelpegiň adam saglygyna ýetirýän peýdaly täsirleri

Gadymy döwürlerden bäri halk lukmançylygynda şypaly ösümlik hökmünde giňden ulanylýan, dünýä ýurtlarynyň köpüsinde duş gelýän çopantelpek saglygymyz üçin örän peýdalydyr.


1663c945c93a7d.jpeg
«Bejeriş binagärligi» hassalaryň ünsüni gussaly duýgulardan sowup, olarda ruhubelentlik döredýär

Ösümlikleriň, arassa howanyň, janly-jandarlaryň bejeriş ukyplary barada bilýän hem bolsak, binagärligiň şypa berijilik häsiýeti barada seýrek eşidilýär.


16631174d696af.jpeg
Gülli kelemiň peýdasy

Gülli kelemiň (brokkoli kelemi) watany gündogar Ortaýer deňzi sebiti hasaplanýar. Ol 2 ýyllyk ösümlik bolup, ýabany kelemden gelip çykýar. Häzirki wagtda hytaý, hindi, italýan, türk, fransuz, ispan we dünýäniň başga-da ýurtlarynyň aşhanalarynda giňden ulanylýar.

165e747935707c.jpeg
Çaganyň aň-akyl ösüşi üçin peýdaly önümler

Çaganyň aň-akyl taýdan kadaly ösmegi okuw-terbiýeçilik işinde esasy wezipe bolup durýar. Her bir ýaşda iýmitlenmegiň belli bir kadasy bolşy ýaly, çagalyk döwründe hem bu şeýledir.


165b91eda2f571.jpeg
Beýiniň peýdasy

Beýi peýdaly häsiýeti ýokary bolan miweleriň hataryna degişlidir. Biziň Türkmenistan ýurdumyzda hem beýi urugyndan adaty beýi görnüşi ösdürilip ýetişdirilýär. Aslynda, beýiniň gelip çykan ýerleri Kawkaz we Ortaýer deňiz kenarýakalary hasaplanýar. Beýi agaç görnüşli we gyrymsy bag bolup, boýy 8 metre çenli ýetýär.