Nohut — iň gadymy ösümlikleriň biri. Onuň watany günorta-günbatar Aziýa we ýakyn Gündogar hasaplanýar. Ösümlik bu ýerlerde miladydan öňki 7-nji müňýyllykda ösdürilip ýetişdirilipdir. Dünýäde nohudyň 70-e golaý görnüşi belli bolup, olardan diňe iki görnüşi giňden ulanylýar. Ol gök çig görnüşinde we gabykly bişen görnüşinde ulanylýar. Ösümlik beloklaryň ajaýyp çeşmesidir. Onuň 100 gramynda takmynan 25 gram belok bar. Şonuň üçin nohut sagdyn iýmitlenişiň aýrylmaz bölegi hasaplanýar.

Nohut iýmit siňdiriş ulgamynyň kadaly işlemeginde we bedendäki artykmaç galyndylary çykarmakda ähmiýetlidir. Onuň düzüminde B witamin toplumy, C witamini, kaliý, magniý, fosfor we demir ýaly köp peýdaly elementler bar. Ösümlik belogynyň mukdarynyň köplügi bilen nohut berhiz saklaýan, sport bilen meşgullanýan adamlara bedeniň güýjüni dikeltmekde örän peýdaly bolup durýar. Şonuň üçin ol dünýä halklarynyň aşhanasynda giňden ulanylýar. Bu önüm ter, doňdurylan, konserwirlenen, gury görnüşlerde hödürlenýär.

Nohut gandaky şekeriň mukdaryny kadaly derejede saklamaga ýardam edýär. Şonuň üçin hünärmenler önümiň 2-nji derejeli diabetiň döremeginiň öňüni alýandygyny belleýärler. Şeýle-de, önümiň düzüminde magniý elementiniň köp bolmagy bedendäki süňkleriň berkligini üpjün etmekde we osteoporozyň öňüni almakda netijeli hasaplanýar. Nohut gözüň ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmeleriniň öňüni alýan lýutein we zeaksantin ýaly peýdaly elementleri özünde saklaýar. Hünärmenleriň bellemegine görä, bu önüm islendik ýaşda kabul edip boljak ajaýyp iýmit önümidir. Ony iýmitiňde yzygiderli ulanmak bedeniň saglygyny goramakda ähmiýetli bolar.

Eziz AŞYROW,

Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň talyby.